PHỤ LỤC 4: VẤN ĐỀ TÊN GỌI – CHI VÀ PHÂN CHI

 

PHỤ LỤC 4

VẤN ĐỀ TÊN GỌI – CHI VÀ PHÂN CHI

 

A.  Vấn đề tên gọi.

          Trên đất nước Việt Nam, Tỉnh Thanh Hóa, huyện Nga Sơn hình thành và tồn tại nhiều dòng họ Mai. Nhỏ như làng Bái Nại cũng có tổ, vài chục dòng họ Mai khác nhau. Có dòng họ dùng tên đệm (lót) để phân biệt dòng họ của mình với dòng họ Mai khác, ví dụ: Mai Hữu, Mai Văn, Mai Khắc v.v… Để phân biệt với các dòng họ Mai khác các cụ Tổ ngày xưa gọi dòng họ Mai chúng ta là “Mai Tộc Mả Đạo” (hay là họ Mai Mả Đạo). Có nghĩa là lấy nơi chôn cất cụ Tổ đời thứ nhất tại gò Mả Đạo để phân biệt. Bởi vậy trong bản dịch từ chữ nho sang chữ quốc ngữ có câu “Mả Đạo ấy là mộ Tổ họ Mai ta”. Họ Mai Mả Đạo chúng ta được hình thành từ đời nhà Lê (từ đời thứ I đến đời thứ VII), sau đó đến đời nhà Nguyễn (từ đời thứ VIII đến năm 1945) và từ năm 1945 (chế độ XHCN) đến ngày nay (đời 16). Vậy trước đời ông Tổ thứ nhất họ Mai ta ở đâu? Câu hỏi này cho đến nay chưa ai có điều kiện nghiên cứu tìm hiểu. Câu hỏi này cùng đặt ra cho thế hệ mai sau phải tìm ra gốc tích của dòng họ mình.

B.  Chi và phân chi.

          Trong quá trình nghiên cứu soạn thảo gia phả, có tài liệu ghi họ Mai chúng ta có tới 5 chi. Nhưng theo chúng tôi, dòng họ mình chỉ có hai chi. Chi 1 – chi cả – chi trưởng (là một khái niệm), chi 2 – chi phó – chi em (là một khái niệm). Bởi vì sự phân chi này bắt đầu từ đời thứ 6, hay còn gọi là phân chi ông Tổ 6 đời. Cụ Tổ đời thứ 5: ông Mai Đình Tiêm (tự Phúc Khang) từng là chánh tổng Triều Lê – bà hiệu Từ Đức, sinh hạ 5 người con trai là:

1-    Mai Khắc Liên (tự Phúc Trung)

2-    Mai Khắc Du (tự Phúc Kỳ)

3-    Tự Phúc Đạt

4-    Mai Khắc Thuận (tự Phúc Bình)

5-    Tự Phúc Minh

Tự Phúc Đạt (chết trận)

Mai Khắc Tuân (tự Phúc Bình) vô tự

Và tự Phúc Minh – vô tự.

Bởi vậy còn lại ông Mai Khắc Liên làm (chi cả, chi trưởng, chi anh)

Và ông Mai Khắc Du làm (chi phó, chi em, chi II)

Từ hai chi trên qua các đời mới hình thành các phân chi và các nhánh.